تایبه‌تی یێن حوكمه‌تێ

تایبه‌تی یێن حوكمه‌تێ

مقالات مرتبط

د پشكێن پێشیێ دا ده‌رحه‌ق هه‌ده‌ف و به‌رنامه و ده‌ستهاتێن حوكمه‌تا ئمام مه‌هدی (س) ئاخفتن هات كرن و د ئاخریكا ڤێ ڤه‌برێ دا ژی ئهمێ ئشاره بكین بال هنه‌ك خوصووصیهت و تایبه‌تی یێن حوكمه‌تا وی ڤه، وه‌ك: جهێ حوكمه‌تا وی و مه‌ركه‌زێ وێ ، زه‌مانێ حوكمه‌تێ و رێچكا كار بده‌ستێن وی و ناساندنا وان و سیره‌تا رێبه‌رێ مه‌زنێ حوكمه‌تێ .
عه‌ردێ حوكمه‌تا وی و مه‌ركه‌زێ وێ
شك تنه كو حوكمه‌تا وی حه‌زره‌تی حوكمه‌تهك جهانی یه ، چكو وه‌عدا وێ ژ هه‌می‌ ئنسانا را هاتیه دایین، ڤێ گووره‌كێ ئه‌و باشی و قه‌نجی و سپه‌حیتاهی یێن د حوكمه‌تا وی دا چێدبن وێ هه‌می عه‌ردی ل به‌ر خوه بگرێ ، ئه‌ڤ حه‌قێقهتهكه كو روایه‌تێن زه‌حفی شاهدیێ ل سه‌ر دد‌ن و ئه‌مێ ئشاره بكین بال هنه‌ك ژ وا ڤه:
ئه‌لف – روایه‌تێن زه‌حفی ههنه ‌كو ناڤه‌رووكا وان ئه‌ڤه دبێژن: وێ مه‌هدی (س) عه‌ردێ ته‌ژی عه‌داله‌ت بكێ ، چه‌وا كو پێشدا ته‌ژی زولم و سته‌م بویی .
كه‌لیما عه‌رد (الأرض) هه‌می ئاخا عه‌ردێ ل به‌ر خوه دگرێ و قه چ ده‌لیل نینه كو مه‌عنا وێ پێ هنه‌ك ژ عه‌ردێ مه‌حدوود و سینووردار بكێ .
ب – هنه‌ك روایه‌تا بهحسا ده‌ستهه‌لاتا مه‌هدی (س) كریه ل سه‌ر نوقتێن موخته‌لفێن جهانێ كو به‌رفره‌ھی و موهمی و موخته‌لف بووونا ئه‌وا هه‌رێمان نێشاندهره ژ وێ را كو ده‌ستهه‌لاتا وی ل سه‌ر هه‌می جهانێ یه. حهچوهكو ناڤ برنا ژ هنه‌ك ده‌وله‌ت و باژاران د روایه‌تا دا ژ بونا نمونهیه و میزان و فێهما موخاطهبێن روایه‌تا ژی د وێ د‌ا به‌رچاڤ هاتیه گرتن.
د روایه‌تێن موخته‌لف دا ژ رووم، چین، ده‌یله‌م ئان چیایێن ده‌یله‌مێ ، ترك، سند، هند، قوسطه‌نطه‌نیه، كابول شاھ و خهزهرێ بهحس هاتیه كرن كو ئمام مه‌هدی (س) وێ ب دهس خوه‌ ڤه‌ بێنێ و ئه‌وا فهتح بكێ .
جیێ گووتنێ یه كو هه‌رێمێن ناڤ ژێ هاتین برن د ده‌ورانا ئماما دا گه‌له‌ك به‌رفره‌ھتر بوونه نسبه‌ت‌ زه‌مانێ مه. بو نمونه «رووم» شاملێ ئاورووپایێ هه‌می یێ و ئه‌مرێكا دبیا و مه‌خسه‌د ژ چینێ رووژ ههلاتا ئاسیایێ هه‌می بو یه كو ژاپونێ ژی ل به‌رخوه دگرێ وهك چهوا كو «هند» شاملێ پاكستانێ ژی دبوویا.
با ژارێ قوسطه نطینێ ، هه‌ما ئستانبووله كو د جهانا وێ رووژێ دا بناڤێ خوه راگرترین با ژار و هه‌ر ێم ژێ دهاتا ئاخفتن و د حه‌قێقه‌ت دا فه تح و گرتناوێ سه‌ركه‌تنه ك زه‌حف مه‌زن دهاتا حه‌ساب كرن، چكو یێك ژ رێكین ئه صلێ یێ جوونا قاررا ئاورووپا بو یه.
وه‌لحاصل ده‌ستهه‌لاتا ئمام مه‌هدی (س) ل سه‌ر هه‌رێمێن موهم یێن جهانێ ئه‌ڤێ چه‌ندێ ددێ نێشان دان كو حوكمداری یا وی ل سه‌ر جهانا به‌رفره‌ھ هه‌می یێ یه.
ج – خێنجی ژ ده‌ستا ئه‌ول و دووێ یا روایه‌تا هنهك روایه‌ت هه‌نه ‌كو بێ چه‌پ و چویر رووناهی دكن حوكمه‌تا وی (س) جهانی یه.
د روایه‌ته‌كی دا ژ ره‌سوولێ خودێ (ص) هاتیه نه‌قل كرن كو خودێ ته‌عالا كه‌ره‌م كر :... ئه‌زێ پێ ده‌ستێ وان دینێ خوه سه‌رهه‌می دینا بێخم و ب ده‌ستێ وان ئهزێ ئهمرێ خوه جێ بجێ بكم و پێ ئاخرینێ وان ئه‌زێ سه‌راسه‌رێ عه‌ردێ ژ دوژمنێن خوه پاك بكم

و ئه‌زێ وی د شه‌رق و غه‌ربێ عه‌ردێ دا بكم حاكم.
و ئمام باقر (س) كه‌ره‌م كریه: القائم منا... یبلغ سلطانه‌ المشرق و المغرب و یظهر الله ‌عزوجل به‌ دینه ‌علی الدین كله و لو كره ‌المشركون... - قائم ژ مه‌یه ‌( ژ بنه‌مالا پێغه‌مبه‌ر (ص) ... حوكمه‌تا وی وێ شه‌رق و غه‌ربێ عاله‌مێ ل به‌ر خوه ‌بكرێ و خودێ وێ پێ ده‌ستێ وی دینێ خوه ‌سه‌ر دینێن دی بێخێ هه‌ر چه‌ند ل موشركان نه‌خوه‌ش بێ.
‌مه‌ركه‌زێ حوكمه‌تا جهانی یا حه‌زره‌تێ مه‌هدی (س) باژارێ تاریخی یێ كووفایێ یه ‌كو د وی زه‌مانی دا وێ گه‌له‌ك به‌رفره‌ھ ‌ببێ ب ئاوایه‌ك وه‌ره‌نگ كو وێ شاملێ باژارێ نه‌جه‌فێ ژی ببێ كو د چه‌ند كێلوو متری یا كووفایێ دا یه ‌و ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ یه ‌كو د هنه‌ك روایه‌تا د‌ا كووفه ‌و د هنه‌ك دی دا «نه‌جه‌ف» ژ بونا مه‌ركهزێ حوكمه‌تا وی (س) ناڤێ وان هاتیه ‌برن.
ئمام صادق (س) د ناڤ روایه‌ته‌ك درێژ دا كه‌ره‌م كریه: مه‌ركه‌زێ حومكه‌تا وی باژارێ كووفێ و جهێ حوكم د‌انا وی ژی مزگه‌فتا (مه‌زن یا) كووفێ یه.
جهێ گووتنێ یه ‌كو باژارێ كووفایێ ژ كه‌ڤن دا جهێ ته‌وه‌ججوها بنه‌مالا پێغه‌مبه‌ر (ص) و جهێ حوكمه‌تا حه‌زره‌تێ عه‌لی (س) بویه ‌و مزگه‌فتا وێ یا مه‌زن ێێك ژ چار مزگه‌فتێن مه‌شهورێن جهانا ئسلامێ یه ‌كو ئمام عه‌لی د وێ د‌ا نمێژ ددا كرن و خوطبه ‌دخوه‌ندا، هه‌ر وها د وێ دا حوكم ‌دایه ‌و پاشیرا ژی د محرابا وێ دا هاتیه ‌شه‌هید ‌‌كرن.

نظرات

ارسال نظر

* فیلدهای ستاره دار حتما بایستی مقدار داشته باشند.