ده‌ورانا غه‌یبه‌تا كورت

ده‌ورانا غه‌یبه‌تا كورت

بێ ڤه‌بر پشتی شه‌هید بوونا ئمام حه‌سه‌نێ عه‌سكه‌ری (س) د سالا 260 ھ.ھ. ده‌ورانا ئمامه‌تا ئمامێ دازدێ (س) ده‌سپێ كر و هه‌ما هنگێ ژی «غه‌یبه‌تا كورت» یا وی كو ب «غه‌یبه‌تا صوغرا» مه‌شهور بیه‌ ده‌سپێ بی و حه‌تا سالا 329 ھ.ھ. نێزیكێ 70 سالا ده‌وام كر.
موهمترین تایبه‌تی یا ده‌ورانا غه‌یبه‌تا كورت ئه‌وه‌ كو خه‌لكێ ب رێكا وه‌كیلێن ئمام یێن خاص و تایبه‌تڤه‌ گرێدان و ئرتباط د‌ گه‌ل وی حه‌زره‌تی هه‌بین و ب رێكا واڤه ‌په‌یامێن وی و جه‌وابا پرسیارێن خوه‌ دگرتان.  جارنا ژی ب رێكا نائبێن ئمامڤه‌ دگهان خروو راوی.
نائبێن خاص یێن ئمام كو هه‌می ژی ژ عالم و مه‌زنێن په‌یره‌وێ ئه‌هلێ به‌یتێ و بژارتی یێن ئمام زه‌مان (س) بوونه، چار كه‌سن ب ڤێ ته‌رتیبا ژێری، گووره‌كی زه‌مانێ نیابه‌تێ:
1 – عوسمانێ كورێ سه‌عیدێ عه‌مری. د ده‌سپێكا ده‌ورانا غه‌یبه‌تێ د‌ا ئه‌و بی نائبێ ئمام و د سالا 265 ھ.ھ. د‌ا وه‌فات كر. ئه‌و ھه‌ر وھا وه‌كیلێ ئمام هادی و ئمام عه‌سكه‌ری (س) بی.
2 – موحه‌ممه‌د بن عوسمانێ عه‌مری. ئه‌و كورێ نایبێ ئه‌وله‌ كو پشتی وه‌فاتا بابێ خوه‌ گها مه‌رته‌با نیابه‌تێ. و د سالا 305 ھ.ھ. وه‌فات كریه.
3 – حوسه‌ینێ كورێ نووحێ نووبه‌ختی. ئه‌وی پشتی بیست و یێك سالا كو نیابه‌تی كری د سالا 326 ھ.ھ. د‌ا وه‌فات كر.
4 – عه‌لی یێ كورێ محه‌ممه‌دێ سه‌موری. ئه‌و د سالا 329 ھ.ھ. د‌ا ژ دنیایێ چوو و پێ وه‌فاتا وی ده‌ورانا غه‌یبه‌تا صوغرا خلاس بی.
نائبێن خاص، هه‌می ب رێكا ئمام عه‌سكه‌ری (س) و ئمام مه‌هدی ڤه (س) هاتنه ‌مه‌علووم كرن و بژارتن. شێخێ طووسی د كتێبا خوه‌ دا بناڤێ «الغیبة» روایه‌ت كریه‌ كو: رووژه‌كی چل كه‌س ژ شیعان د‌ گه‌ل عوسمانێ كورێ سه‌عید (نائبێ ئه‌ول) چوون بال ئمام عه‌سكه‌ری (س)، ڤێجا ئمام كورێ خوه‌ نیشا وان كر و گووت:
پشتی من، ئه‌ڤ ئمامێ هه‌وه ‌یه، گوهدارێ وی بن... بزانن كو ژ ئیروو پێڤه‌ هوون وی نابینن حه‌تا ته‌مه‌نێ وی (عه‌مرێ وی) بگهێ كه‌مالێ. ڤێجا (د زه‌مانێ غه‌یبه‌تێ دا) ئه‌وا عوسمان [كورێ سه‌عید] دبێژێ قه‌بوول بكن و گوهێ خوه‌ بدنێ چكو ئه‌و جیگرێ ئمامێ هه‌وه‌یه‌ و كار و بار د ده‌ستێ وی دا نه.
د روایه‌ته‌ك دی دا ئمام عه‌سكه‌ری (س) ئه‌شكه‌ره‌ گووتیه‌ كو موحه‌ممه‌دێ كورێ عوسمان (نائبێ دووێ) نایبێ ئمام مه‌هدی یه‌ (س):
شێخێ طووسی وها دنڤیسێ: عوسمانێ كورێ سه‌عید ب ده‌ستوورا ئمام عه‌سكه‌ری (س) هنه‌ك مال كو شیعێن یه‌مه‌نێ ئانی بین ژ وا گرتن. كومه‌كی كو وها دیتن، گووتن ئمام: صووند بخودێ عوسمان ژ باشترین په‌یره‌وێن ته‌یه، لێ پێ ڤی كارێ ته‌ مه‌رته‌با وی لبال ته ‌ژ مه ‌را رووناهی تر بی.
ئمام عه‌سكه‌ری (س) كه‌ره‌م كر: به‌لێ، شاهد بن كو عوسمانێ كورێ سه‌عیدێ عه‌مری وه‌كیلێ منه‌ و وێ كورێ وی « موحه‌ممه‌د» ژی ببێ وه‌كیلێ كورێ من مه‌هدی.
ئه‌ڤ خه‌به‌ردانێن پێشیا ده‌ورانا غه‌یبه‌تا ئمام مه‌هدی دا نه (س) و د درێژیا زه‌مانێ غه‌یبه‌تا كورت دا ژی ڤێجا هه‌ر یێك ژ نائبا پێشیا وه‌فاتا خوه‌ دا نائبێ پشتی خوه‌ كو ئمام مه‌هدی (س) ئه‌و دبژارتا، ژ خه‌لكێ را دد‌ان ناساندن.
ئه‌ڤا گرانقه‌د‌را ژ به‌ر تایبه‌تی و صفه‌تێن كو هه‌بین بوون لایقێ نیابه‌تا خاص یا ئمام زه‌مان (س). ئه‌مانه‌تداری، پاك داوی، عه‌داله‌تا دگووتن كریارێ دا، سرڤانی و خه‌ف كرنا ئه‌سرارێن ئه‌هلێ به‌یتێ (س) د زه‌مانێ تایبه‌تێ ده‌ورانا ئمام مه‌هدی دا (س) ژ تایبه‌تی یێن وان یێن به‌ركه‌تی بینه. ئه‌و جهێ پێ باوه‌ری یا ئمام بوون و د مه‌كته‌با بنه‌مالا پاكا پێغه‌مبه‌ر دا (ص) گره‌بین. هنه‌ك ژ وان د ته‌مه‌نێ 11 سالیێ دا كه‌تبین بن ته‌ربیه‌تا ئماما دا و علم و زانین د كێله‌كا ئیمانه‌ك قه‌وی دا گهاندبین كه‌مالێ. ناڤێ وا یێ قه‌نج ل سه‌ر زمانا بی، صه‌بر و خوه‌راگری و راگرتنا موشكل و زه‌حمه‌تی یان و موقاومه‌تا ل به‌رابه‌رێ طه‌نگاڤی یا دا ئه‌وقاس ته‌ڤلی رح و وجوودا وان بیبی كو د دژوارترین شه‌رط و مه‌رجا دا ژی گوهدارێ دورست بین ژ ئمامێ خوه‌ را، د‌ گه‌ل ڤا صفه‌تێن هێژایی ژی ڤێجا قابلیه‌تا وان یا ئداره ‌كرنێ ژی ب شكله‌ك باش هه‌بی و پێ فێهم و تێ گه‌هشتنه‌ك باش و د نه‌زه‌ر دا گرتنا حه‌ساسیه‌تێن زه‌مانێ خوه‌ و ئستفاده‌ كرنا ژ ئمكاناتا كووما په‌یره‌وێن ئه‌هلێ به‌یتێ رێنموون كرن بو رێكا راستا ئلاهی و ئه‌و ژ ئاسطه‌نگا غه‌یبه‌تا صوغرا ب سه‌لامه‌ت ده‌رباز كرن.
موطالعا هویر هویرا ده‌ورانا غه‌یبه‌تا صوغرا و موهمیا به‌رپرسیاری یا ئه‌وا چار نائبان ده‌رحه‌ق گرێدانا ئمام و ئوممه‌تێ بهه‌ڤه‌ بباشی موهمیا ئه‌ڤێ ده‌ورێ ژ ژیانا حه‌زره‌تێ ئمام زه‌مان (س) نشان ددێ. ئه‌ڤێ پێڤه‌ گرێدانێ و ھه‌ر وھا چوونا هنه‌كا بال ئمام د درێژیا ده‌ورانا غه‌یبه‌تا صوغرا دا ته‌ئسیره‌ك زێده‌ هه‌بیه ‌ژ بونا ته‌سبیتا ولاده‌تا ئمامێ دازدێ؛ ئاخرین حوججه‌تێ ئلاهی. و ئه‌ڤ ده‌ستهاتا به‌ركه‌تی تام د زه‌مانه‌كی دا بی كو دوژمن پر دخه‌بتیا كو په‌یره‌وێن ئه‌هلێ به‌یتێ ده‌رحه‌ق ژ دایك بوونا ئمام مه‌هدی دا بێخن شك و دودلیێ.
خێنجی ڤێ ژی ئه‌ڤ ده‌وره ‌زه‌مینه‌یه‌ك ‌موناسب بی ژ بوونا ده‌سپێكا غه‌یبه‌تا درێژ (كوبرا) كو د وێ ده‌ورانێ دا خه‌لك ژ هه‌می ئاوایێن گرێدانێ د‌ گه‌ل ئمامێ خوه‌ ب رێكا هنه‌ك كه‌سێن كفش و مه‌علووم ڤه‌ مه‌حرووم بین، لێبه‌لێ پێ دله‌ك رحه‌ت ده‌رحه‌ق هه‌بوونا ئمام و حازر بوونا وی و به‌هره‌مدند بوونا ژ به‌ره‌كه‌تێن وی، كه‌تن ناڤ ڤێ ده‌ورانا خه‌ف بوونا كامل یا ئمام ره.

نظرات

ارسال نظر

* فیلدهای ستاره دار حتما بایستی مقدار داشته باشند.