Oruc»

Oruc»

HÓ™zrÓ™t Ä°mam Baqir (É™) buyurur:

«Ramazan ayı daxil olarkÓ™n, gündüzlÓ™ri oruc tutan, gecÓ™lÓ™ri zikr edÓ™rÓ™k namaz qılan, dili vÓ™ övrÓ™tini qoruyan, gözünü (haram baxışlardan) yuman vÓ™ qulaqalarını (haram danışıqlardan) qoruyan ÅŸÓ™xs, anadan olduÄŸu gün kimi günahsız olar (bütün günahları bağışlanar)».[38]

«Sükut»

30-HÓ™zrÓ™t Ä°mam Ó˜li (É™) buyurur:

«Allah-taala bir bÓ™ndÓ™nin xeyrini istÓ™dikdÓ™, ona az danışmaq, az yemÓ™k vÓ™ az yatmağı ilham edÓ™r».[39]

«Günah»

Ä°zah:

Åžeyx Abbas É™l-Qummi özünün «SÓ™finÓ™tul-bihar» kitabında, HÓ™zrÓ™t Ä°mam SadiqdÉ™n (É™) nÓ™ql olunmuÅŸ hÓ™disÓ™ Ó™sasÓ™n, aÅŸağıdakı Ó™mÓ™llÓ™ri böyük (kÓ™birÓ™) günahlar adı ilÓ™ qeyd etmiÅŸdir:

1-Allah-taalaya ÅŸÓ™rik qoÅŸmaq. 2-Allah-tÓ™alanın möhtÉ™rÉ™m etdiyi ÅŸÓ™xsi qÓ™tlÓ™ yetirmÓ™k. 3-ValideynÓ™ hörmÓ™tsizlik. 4-CÓ™bhÓ™dÓ™n qaçmaq. 5-Zülm olaraq yetim malını yemÓ™k. 6-Ribaxorluq (sÓ™lÓ™mçilik). 7-Ä°ffÓ™tli qadını zinakarlıqda müttÓ™him etmÓ™k. 8-Zinakarlıq. 9-LÓ™vat (kiÅŸilÓ™rin hÉ™mcinsbazlığı). 10-OÄŸurluq. 11-Qeyri-zÓ™ruri hallarda murdar, qan, donuz Ó™ti vÓ™ ÅŸÓ™riÓ™t qaydası ilÓ™ kÓ™silmÓ™miÅŸ heyvan Ó™tini yemÓ™k. 12-ÇÓ™ki vÓ™ tÓ™rÓ™zi vasitÓ™si ilÓ™ fırıldaqçılıq vÓ™ s... yollardan Ó™ldÓ™ etdiyi haram malı yemÓ™k. 13-Qumar. 14-Zülm ÅŸÓ™hadÓ™ti. 15-Allahın mehribanlığına naümidlik. 16-Allah-taalanin mÓ™krindÓ™n (Ó™zabından) özünü amanda bilmÓ™k (arxayinliq). 17-Allah-taalanin rÓ™hmÓ™tindÓ™n mÉ™yus olmaq. 18-MÓ™zlumlara kömÓ™k etmÓ™mÉ™k. 19-Zalımlara meyilli olmaq. 20-Yalan and. 21-Heç bir çÓ™tinlik olmadan baÅŸqasının hüquqlarını qaytarmamaq. 22-TÓ™kÓ™bbürçülük. 23-Yalan daniÅŸmaq. 24-Ä°srafkarlıq. 25-XÓ™yanÓ™t. 26-HÓ™cci yüngül saymaq. 27-Allah-taalanın dostları (mÓ™`sumlar vÓ™ onların caniÅŸinlÓ™ri) ilÓ™ müharibÓ™ etmÓ™k. 28- Ä°nsanı Allahın zikrindÓ™n ayıran bihudÉ™ vÓ™ puç iÅŸlÓ™r görmÉ™k. 29-Kiçik günahları tÓ™krar etmÓ™k».[40][35]

31-NÓ™ql olunmuÅŸ hÓ™disÓ™ Ó™sasÓ™n bir nÓ™fÓ™r hÓ™zrÓ™t Ä°mam Hüseynin (É™) hüzuruna gÓ™lÓ™rÓ™k Ó™rz etdi: “MÓ™n günahkar bir adamam vÓ™ özümü günahdan saxlaya bilmirÉ™m. MÓ™nÓ™ bir nÓ™sihÓ™t edin”. HÓ™zrÓ™t Ä°mam Hüseyn (É™) buyurdu:

“BeÅŸ ÅŸeyÓ™ Ó™mÓ™l etdikdÓ™n sonra istÓ™diyin qÓ™dÓ™r günah et:

1. Allah-taalanın ruzisindÓ™n yemÓ™ vÓ™ sonra istÓ™diyin qÓ™dÓ™r günah et:

2. Allah-taalanın vilayÓ™tindÓ™n (mÉ™mlÉ™kÉ™tindÉ™n) xaric ol vÓ™ istÓ™diyin qÓ™dÓ™r günah et.

3. Allah-taalanın sÓ™ni görÓ™ bilmÓ™yÓ™cÓ™yi bir yer tap vÓ™ istÓ™diyin qÓ™dÓ™r günah et.

4. Ölüm mÓ™lÓ™yi ruhunu almaq üçün gÓ™ldikdÓ™ onu özündÓ™n qovmağı bacar vÓ™ sonra istÓ™diyin qÓ™dÓ™r günah et.

5. (QiyamÓ™t günü) mÓ™lÓ™k (Allahın mÓ™`muru) sÓ™ni cÓ™hÓ™nnÓ™m oduna daxil etmÓ™k istÓ™dikdÓ™ daxil olma vÓ™ istÓ™diyin qÓ™dÓ™r günah et».[41]

«Böhtan»

32-HÓ™zrÓ™t Ä°mam Ó˜li (É™)-dan “Haqla batil arasında nÓ™ qÓ™dÓ™r fasilÓ™ vardir”- deyÓ™ soruÅŸulduqda, buyurdu: «Dörd barmaq (fasilÓ™ vardır). BelÓ™liklÓ™, gözünlÓ™ gördüyün haqq, qulaqlarınla eÅŸitdiklÓ™rinin çoxu isÓ™ batil vÉ™ yalandır».[42]

«QeybÓ™t»

Ä°zah:

«QeybÓ™t» sözündÓ™ mÓ™qsÓ™d budur ki, insan hansısa bir müsÓ™lmanın ardınca, onda olan vÉ™ eÅŸidÉ™cÉ™yi tÉ™qdirdÉ™ narahat olacaÄŸi bir sıra eyib vÓ™ çatışmazlıqları baÅŸqası vÓ™ ya baÅŸqaları üçün dilÓ™ gÓ™tirsin. Bu, danışmaq, yazmaq, iÅŸarÓ™ etmÉ™k vÉ™ s. yollarla hÓ™yata keçÓ™ bilÓ™r.

33-Hәzrәt Peyğəmbər (s) buyurur:

«(QiyamÓ™t günü) bÓ™ndÓ™nin kitabı (nameyi-Ó™mÓ™li) ona verildikdÓ™ deyÓ™r: “Ya RÓ™bb! (BÉ™s etdiyim savab Ó™mÓ™llÓ™r hardadır? Onlar mÓ™nim nameyi-Ó™mÓ™limdÓ™ yoxdur.” Allah-tÓ™ala buyurar: “(O Ó™mÓ™llÓ™r) xalqın qeybÓ™tini etdiyinÓ™ görÓ™ pozulub, mÉ™hv edilmiÅŸdir».[43]

«Riyakarlıq»

Ä°zah:

Riyakarlıq bir ÅŸÓ™xsin, xalqın gözündÓ™ yaxşı tanınması vÓ™ böyük mÓ™qama çatması üçün, özünün saleh Ó™mÓ™llÓ™rini, gözÓ™l xüsusiyyÓ™tlÓ™rini vÓ™ ya Ó™qidÓ™sini baÅŸqalarına göstÓ™rmÓ™si vÓ™ bÓ™yan etmÓ™sidir.

34-HÓ™zrÓ™t Ä°mam Sadiq (É™) buyurur:

«Allahdan qorxun vÓ™ riyakarlıqdan çÓ™kinin, çünki, riyakarlıq Allaha ÅŸÓ™rik qoÅŸmaqdır. HÓ™qiqÓ™tÓ™n, riyakar ÅŸÓ™xs QiyamÓ™t günü dörd adla çağırılacaqdır: Kağır, azğın, vÓ™fasız vÓ™ zinakar! Ó˜mÓ™lin aradan getmiÅŸ vÓ™ Ó™crin batil olmuÅŸdur. Bu gün sÓ™nin heç bir bÓ™hrÓ™n (savab vÓ™ Ó™crin) yoxdur. Öz É™mÉ™llÉ™rini kimlÉ™r üÅŸün etmisÉ™nsÉ™, Ó™crini dÉ™ onlardan istÓ™».[44]

«Ó˜hdÓ™ vÓ™fa etmÓ™k»

35-Hәzrәt Peyğəmbər (s) buyurur:

«Ä°nsanlarla rÓ™ftarında onlara zülm etmÓ™yÉ™n, danışdıqda onları aldatmayan vÉ™ vÓ™`d verdikdÓ™ yalançı çıxmayan ÅŸÉ™xsin imanı kamillәşmiÅŸ, mürüvvÓ™ti zahir olmuÅŸ, qardaÅŸlığı vacib vÓ™ qeybÓ™ti haram olmuÅŸdur».[45]

«MübahisÓ™ vÓ™ çÓ™kiÅŸmÓ™»

36-Hәzrәt Məhəmməd (s) buyurur:

«HÓ™r kÓ™s üç xüsusiyyÓ™tlÓ™ Allahla görüÅŸÓ™rsÓ™, istÓ™diyi qapıdan cÉ™nnÉ™tÉ™ daxil olar: Ó˜xlaqı gözÓ™l olan, gizli vÓ™ aÅŸkarda Allahdan qorxan vÓ™ haqq onunla olsa belÓ™ çÓ™kiÅŸmÓ™ni tÓ™rk edÓ™n».[46]

«TÓ™kÓ™bbür»

37-Hәzrәt Məhəmməd (s) buyurur:

«QiyamÓ™t günü sizlÓ™rdÓ™n mÓ™nÉ™ daha yaxın vÓ™ daha sevimliniz, daha gözÓ™l Ó™xlaqlı vÓ™ daha çox tÓ™vazökar olanınız, daha uzağınız isÉ™ daha tÓ™kÓ™bbürlü olaninizdir».[47]

«Yalan»

38-Həzrət İmam Əli (ə) buyurur:

«Heç bir bÓ™ndÓ™ zarafat vÓ™ ya ciddi yalanı tÓ™rk etmÓ™yincÓ™ imanın dadını dadmaz».[48]

«Baxış»

39-Hәzrәt Məhəmməd (s) buyurur:

«QiyamÓ™t günü üç gözdÓ™n baÅŸqa bütün gözlÓ™r aÄŸlayacaqdır: 1-Allah qorxusundan aÄŸlayan göz; 2-Allahın haram etdiklÓ™rindÓ™n yumulan göz; 3-Allah yolunda yuxusuzluq çÓ™kÓ™n göz».[49]

«TövbÓ™»

40-HÓ™zrÓ™t Ä°mam Ó˜li (É™) buyurur:

«TövbÓ™nin dörd Ó™sası vardır: 1-QÓ™lbÉ™n peÅŸmançılıq;. 2-Dil ilÓ™ istiÄŸfar; 3-BÓ™dÓ™n üzvlÓ™ri ilÓ™ (saleh) Ó™mÓ™llÉ™r etmÓ™k; 4-Bir daha günaha qayıtmamaq üçün (ciddi) qÓ™rara gÓ™lmÓ™k».[50]

«Ó˜dÓ™biyyat»

1-Qur`ani-kÓ™rim.

2-Biharul-әnvar, Әllamә Mәhәmmәd Baqir əl-Mәclisi.

3-Vәsailuş-şiә ila tәhsili mәsailiş-şәriә, Şeyx Mәhәmmәd ibn əl-Həsən əl-Hurr-әl-Amili.

4-Qurbul-isnad, Şeyx Әbul-Abbas Әbdullah əl-Himyәri.

5-Qurәrul-hikәm vә durәrul-Kәlim, Әbdul-Vahid əl-Amәdi.

6-Ó˜l-elmu vÓ™l-hikmÓ™tu fil-kitabi vÓ™s-sunnÓ™, MÓ™hÓ™mmÓ™d ReyÅŸÓ™hri.

7-Ó˜l-Ó™mali Ó™vil-mÓ™calis, Åžeyx SÓ™duq.

8-Әqrәbul-mәvarid fi fusәhil-әrәbiyyәti vәş-şәvarid, Sәid Әş-Şertuni.

9-Әhlul-beyt fil-kitabi vәs-sunnә, Mәhәmmәd Reyşəhri.

10-Ó˜rÓ™b vÓ™ fars sözlÓ™rinin lüÄŸÓ™ti, AzÓ™rbaycan ElmlÓ™r Akademiyası NÓ™simi Adına Dilçilik Ä°nstitutu.

11-YÓ™nabiul-mÓ™vÓ™ddÓ™t, Åžeyx Süleyman É™l-BÓ™lxi É™l-QÓ™nduzi É™l-HÓ™nÓ™fi.

12-Kәnzul-ummal fi sunәnil-әqali vәl-әf`al, Әlauddin əl-muttәqi ibni Hisamud-din əl-Hindi (vəfat: 975 h. q.).

13-Lisanul-Ó™rÓ™b, Ä°bni MÓ™nzur.

14-Ó˜l-mö`cÓ™mul-mufÓ™hrÓ™s liÓ™lfazil-Qur`anil-kÓ™rim, MÓ™hÓ™mmÓ™d Fuad Ó˜bdul-Baqi.

15-Mufrәdatu әlfazil-Qur`an, əl-Rafib əl-İsfәhani.

16-Әl-misbahul-munir, Әhmәd ibni Mәhәmmәd əl-Fәyyumi.

17-Әl-mavaizul-әdәdiyyә, Şeyx Mirzә Әli Meşkini əl-Әrdәbili.

18-MustÓ™drÓ™kul-vÓ™sail vÓ™ mustÓ™nbitul-mÓ™sail, Hacı MirzÓ™ Hüseyn É™n-Nuri É™t-TÓ™brÓ™si.

19-Munyәtul-murid fi adabil-mufidi vәl-mustәfid, Şәhid Zeynuddin Әli ibni Әhmәd əl-Amili (911-965 h. q.).

20-Mizanul-hikmÓ™t, MÓ™hÓ™mmÓ™d ReyÅŸÓ™hri.

21-NÓ™hcül-hÓ™yat, MÓ™hÓ™mÓ™d Dәşti vÓ™ baÅŸqaları.

22-NÓ™hcul-bÓ™laÄŸÓ™, (toplayan: MÓ™rhum seyyid RÓ™zi).

23-Sәfinәtul-bihar vә mәdinәtul-hukmi vәl-asar, Şeyx Abbas əl-Qummi.

24-TuhÓ™ful-uqul Ó™n alir-rÓ™sul, Hüseyn ibni Åžö`bÓ™ É™l-HÓ™rani.

25-Usuli-kafi, Mәhәmmәd ibni Yә`qub əl-Koleyni.

26-Әl-fruul-kafi, Mәhәmmәd ibni Yә`qub əl-Koleyni.

27-XÓ™saisu Ó˜miril-mö`minin Ó˜liyyibni Ó˜bi Talib (Ó™), Ó˜bu Ó˜bdir-RÓ™hman, Ó˜hmÓ™d ibni Åžueyb É™l-NÓ™sai.

28-Ó˜l-xisal, Åžeyx SÓ™duq.

29-Ó˜l-camius-sÓ™hih (SunÓ™ni Termezi), MÓ™hÓ™mmÓ™d ibni Ä°sa ibni SurÓ™ (209-297 h. q.).

30-Camiul-Ó™hadis, CÓ™`fÓ™r ibni Ó˜hmÓ™d É™l-Qummi (Ä°bnur-Razi), -4-cü h. q. É™srinin alimlÉ™rindÉ™n).

[1] -Uyunu Ó™xbarir-Rza (Ó™), 31-ci bab, sÓ™h-37, hÓ™dis /99

[2] -Kənzul-ummal,10/225, hәdis /29191

[3] -Kənzul-ummal, 10/226, hәdis /29192

[4] -Ó˜l-xisal, sÓ™h-542, hÓ™dis /16 (Ó™bvabul-Ó™rbÓ™in).

[5] -Biharul-Ó™nvar, 2/153, hÓ™dis,/1

[6] -Biharul-әnvar, 2/156 7-ci hәdisin izahı.

[7] -MunyÓ™tul-murid, sÓ™h-29

[8] -TuhÓ™ful-uqul Ó™n Alir-rÓ™sul, sÓ™h-56, hÓ™dis/169

[9] -Usuli-kafi, 1/58, hÓ™dis /4 vÓ™ MünyÓ™tul-murid, sÓ™h-46.

[10] -TuhÓ™ful-uqul, sÓ™h-192

[11] -Usuli-kafi, 3/92, hÓ™dis/4, VÓ™sailuÅŸ-ÅŸiÓ™, 6 /153, hÓ™dis/20263

[12]-Nәhcul-bəlağə, sәh 6/17

[13]-Mizanul-hikmÓ™t, 2/1630, hÓ™dis/10570

[14]-SÓ™finÓ™tul-bihar,8/388

[15] -MufrÓ™datu Ó™lfÓ™zail-Qur`an, sÓ™h-292, Misbahul-munir, 1/217 vÓ™ s...

[16]-SÓ™finÓ™tul-bihar, 2/668, hÓ™mçinin bu hÓ™dis azacıq fÉ™rqlÉ™ Mizanul-hikÓ™m, 1/759, hÓ™dis/4805 vÓ™ Ó˜l-elmu vÓ™l-hikmÓ™t, sÓ™h-146, hÓ™dis /536-da nÓ™ql olunmuÅŸdur.

[17]-Usuli-kafi, 3/27, hÓ™dis/6

[18] -TuhÓ™ful-uqul, sÓ™h-203, hÓ™dis/32

[19] -Ó˜l-camius-SÓ™hih (SunÓ™ni Termezi), 5 /662, hÓ™dis /3786, YÓ™nabiul-mÓ™vÓ™ddÓ™t, 4-cü bab, 1/37 vÓ™ s...

[20]-Ó˜l-Ó™mali (Åžeyx SÓ™duq), sÓ™h-204, hÓ™dis/5

[21] -Biharul-Ó™nvar, 72/71, hÓ™dis /12

[22] -Qurbul-isnad, sÓ™h-354, hÓ™dis/1210

[23] -Usuli-kafi, kitabul-imani vÓ™l-küfr, babul-iffÓ™t, 3/125

[24] -Usuli-kafi, 3/125, hÓ™dis /2

[25] -Ó˜l-Xisal, sÓ™h-483, hÓ™dis /56

[26] -Usuli-kafi, 4/398-399, hÓ™dis/2

[27] -Frui-kafi, 5-ci cild, kitabul-cihad, babu vucuhil-cihad, hÓ™dis/3, SÓ™finÓ™tul-bihar, 1/711, Mizanul-hikmÓ™t, 1/413,

hÓ™dis /2742

[28] -Nәhcul-bəlağə, sәh-187, 417-ci hikmәt, Sәfinәtul-bihar, 1/477

[29] -NÓ™hcül-hÓ™yat, sÓ™h/164-165, hÓ™dis /82

[30] -Frui-kafi, 6/48-49, hÓ™di s/6

[31] -Mizanul –hikmÓ™t, 3/2637, hÓ™dis/17154

[32] -MustÓ™drÓ™kul-vÓ™sail, 14/149, hÓ™dis /16331

[33] - Usuli-kafi, 4,250, hÓ™dis/8

[34] -Usuli-kafi, 3/221, hÓ™dis/4.

[35] -Ó˜l-mÓ™vaizul-Ó™dÓ™diyyÓ™, 10-cu bab, sÓ™h-365

[36] -Usuli-kafi, 3/276, hÓ™dis/16

[37] -SÓ™finÓ™tul-bihar, 8/588

[38]-Camiul-Ó™hadis, sÓ™h-222

[39] -QurÓ™rul-hÓ™kÓ™m, sÓ™h-211, hÓ™dis/4084

[40] -SÓ™finÓ™tul-bihar, 7/407

[41] -Biharul-Ó™nvar, 75/126, hÓ™dis/7

[42] -Biharul-Ó™nvar, 72/196, hÓ™dis/10, Ó˜l-xisal, sÓ™h-236, hÓ™dis/78

[43] -Mizanul-hikmÓ™t, 3/2330-2331, hÓ™dis/15498

[44] -Ó˜l-Ó™mali (Åžeyx SÓ™duq), sÓ™h-466, hÓ™dis/22

[45] -SÓ™finÓ™tul-bihar, 6/177

[46] -Usuli-kafi, 3/409-410, hÓ™dis/2

[47] -Qurbul-isnad, sÓ™h-46, hÓ™dis/148, VÓ™sailuÅŸ-ÅŸiÓ™, 6/301, hÓ™dis/20797

[48] -Mizanul-hikmÓ™t, 3/2675, hÓ™dis/17414, Usuli-kafi, 4/37, hÓ™dis/11, TuhÓ™ful-uqul, sÓ™h-217, hÓ™dis/103

[49] -Ó˜l-mÓ™vaizul -Ó™dÓ™diyyÓ™, 3-cü bab, sÓ™h-153

[50] -Mizanul-hikmÓ™t, 1/342, hÓ™dis/2160

Yorumlar

Yorum bırak

* Yıldız ile işaretlenmiş alanların kesinlikle değere sahip olmalıdır.