SÓ™br

SÓ™br

HÓ™zrÓ™t Ó˜mirÓ™l-mö`minin Ä°mam Ó˜li (É™) buyurur:

«SÓ™br üç növdür: MüsibÓ™tÓ™ dözmÓ™k, (Allah) itaÓ™tinÓ™ dözmÓ™k vÓ™ günaha dözmÓ™k (yÓ™`ni özünü günahdan saxlamaq)».[18]

«SÓ™qÓ™leyn»

Ä°zah:

Əziz PeyÄŸÉ™mbÉ™rimizin (s) dönÓ™-dönÓ™ ümmÓ™tinÓ™ tapşırıdığı Ó™n mühüm vÓ™siyyÓ™ti «SÓ™qÓ™lÓ™yn» olmuÅŸdur. SÓ™qÓ™lÓ™yn Ó™rÓ™b sözü olub, iki ağır ÅŸey mÓ™`nasını daşıyır. HÓ™zrÓ™t PeyÄŸÉ™mbÉ™r (s) bu sözü «Qur`an» vÓ™ «Ó˜hli-beyt» haqqında iÅŸlÓ™tmiÅŸ vÓ™ onları iki ağır Ó™manÓ™t kimi ümmÓ™tinÓ™ tapşırmışdır. HÓ™zrÓ™t PeyÄŸÉ™mbÉ™rin (s) bu mÓ™zmunlu hÓ™disi «SÓ™qÓ™lÓ™yn» hÓ™disi adı ilÓ™ mәşhur olmuÅŸ vÓ™ istÓ™r sünnü, istÓ™rsÓ™ dÓ™ ÅŸiÓ™ mÓ™zhÓ™blÓ™rinin mö`tÓ™bÓ™r hÓ™dis kitablarında e`tibarlı hÓ™dislÓ™r cÓ™rgÓ™sindÓ™ nÓ™ql olunmuÅŸdur.

Qur`ani-KÓ™rim ilÓ™ Ó˜hli-beyt (Ó™lÓ™yhimus-salam)-ın ağır (Ó™manÓ™t) adlanmasında üç nÓ™zÓ™riyyÓ™ni qeyd etmÓ™k olar:

Birinci nÓ™zÓ™riyyÓ™:

Qur`an vÓ™ Ó˜hli-beytin (Ó™) göstÓ™riÅŸlÓ™rinÓ™ qulaq asıb, onlara Ó™mÓ™l etmÓ™k çÓ™tin olduÄŸu üçün, onlar sÓ™qÓ™lÓ™yn-yÓ™`ni iki ağır (Ó™manÓ™t) adlanmışlar.

Ä°kinci nÓ™zÓ™riyyÓ™:

Qur`an vÓ™ Ó˜hli-beytÓ™ (Ó™) «SÓ™qÓ™lÓ™yn» deyilmÓ™sinin fÓ™lsÓ™fÓ™si, onların böyük vÓ™ uca mÓ™qama layiq olmaları ilÉ™ baÄŸlıdır.

Üçüncü nÓ™zÓ™riyyÓ™:

«SÓ™qÓ™lÓ™yn» sözünün kökü “sÓ™qÓ™l” sözündÓ™ndir. «SÓ™qÓ™l» isÉ™ sÓ™fÓ™rÓ™ çıxan ÅŸÓ™xsin yükü demÉ™kdir. Buna Ó™sasÓ™n, sÓ™adÓ™t vÓ™ insaniyyÓ™t zirvÉ™sinÓ™ çatmaq istÓ™yÓ™n hÓ™r bir ÅŸÓ™xs, bu iki ağır Ó™manÓ™tlÓ™ birgÓ™ olmalı vÓ™ onların göstÓ™riÅŸlÓ™rinÓ™ uyÄŸun hÓ™rÓ™kÓ™t etmÓ™lidir.

11-Cabir ibni Әbdullah əl-Әnsari nәql edir ki, hәzrәt Peyğəmbər (s) buyurmuşdur:

“Ey camaat! MÓ™n sizin aranızda elÓ™ bir ÅŸey qoyub gedirÓ™m ki, onlara tabe olsaz, heç vaxt yolunuzu azmayacaqsınız: Allahın kitabı vÓ™ mÓ™nim Ó˜hli-beytim».[19]

«Ó˜manÓ™t»

12- HÓ™zrÓ™t Ä°mam Sadiq (É™) buyurur:

«TÉ™qvalı olun vÓ™ sizÓ™ Ó™manÓ™t tapşırmış ÅŸÓ™xsin Ó™manÓ™tini qoruyun. HÉ™tta Ó˜mirÓ™l-mö`minin Əli(É™)-ın qatili belÓ™ mÓ™nÓ™ bir Ó™manÓ™t verÓ™rsÓ™, onun Ó™manÓ™tini (olduÄŸu kimi qoruyar vÓ™ vaxtında) özünÓ™ qaytararam».[20]

«Sirr saxlamaq»

13- HÓ™zrÓ™t Ä°mam Sadiq (É™) buyurur:

«Dostunu öz sirrindÓ™n xÉ™bÉ™rdar etmÓ™. Lakin, düÅŸmÓ™ninin xÓ™bÓ™rdar olduqda sÓ™nÓ™ ziyan yetirÉ™ bilmÉ™yÉ™cÉ™yi sirrini açmağının eybi yoxdur. Çünki, (bugünkü) dostun bir gün sÓ™nÉ™ düÅŸmÓ™n ola bilÉ™r».[21]

«TÓ™vÓ™kkül»

Ä°zah:

TÓ™vÓ™kkül sözündÓ™ Ó™sas mÓ™qsÓ™d, müsÓ™lman ÅŸÓ™xsin bütün sahÓ™lÓ™rdÓ™ öz sÉ™yindÉ™n sonra Allaha arxalanması vÓ™ iÅŸin nÓ™ticÓ™sinÓ™ baxmayaraq, yalnız Allahın istÓ™yinÓ™ tabe olmasıdır. Amma, qeyd etmÓ™k lazımdır ki, tÓ™vÓ™kkül etmÉ™k heç dÉ™ Ó™llÓ™ri bir-birinin üstünÓ™ qoyub, gözlÉ™mÉ™k mÓ™`nasını daşımır.

14- HÓ™zrÓ™t Ä°mam Rza (É™) buyurur:

«Ä°man dörd Ó™sasdan ibarÓ™tdir: Allah-taalaya tÓ™vÓ™kkül etmÓ™k, onun qÓ™zasına (mÓ™slÓ™hÓ™t bildiyinÓ™) razı olmaq, Allah Ó™mrinÓ™ tÓ™slim olmaq vÓ™ (hÓ™yatda iÅŸlÓ™rini) Allaha tapşırmaq».[22]

«Ä°ffÓ™t»

Ä°zah:

«Ä°ffÓ™t sözü ÅŸÓ™hvÓ™t qüvvÓ™sinin tam qÓ™lÓ™bÓ™sinin qarşısını almaq mÓ™`nasında olsa da, Qur`ani-KÓ™rim vÓ™ hÓ™dislÓ™rdÓ™ bu sözlÉ™, cinsi azğınlıqdan uzaq olmaq vÓ™ qarın pÓ™rhizkarlığı nÓ™zÓ™rdÓ™ tutulur.[23]

15- HÓ™zrÓ™t Ä°mam Baqir (É™) buyurur:

«Qarın vÓ™ övrÓ™t iffÓ™ti (onları haramdan saxlamaq) Ó™n üstün ibadÓ™tdir».[24]

«TÓ™qva»

Ä°zah:

TÓ™qva, ilahi Ó™zab vÓ™ qÓ™zÓ™bÓ™ sÓ™bÓ™b olmasın deyÓ™, Allah-taalanın göstÓ™riÅŸlÓ™rini (vacib Ó™mÓ™llÓ™rini) hÓ™yata keçirmÓ™k vÓ™ onun qadaÄŸan (haram) etdiyi iÅŸlÓ™rdÓ™n çÓ™kinmÓ™kdÓ™n ibarÓ™tdir.

16- HÓ™zrÓ™t Ä°mam Ó˜li (É™) buyurur:

«HÓ™qiqÓ™tÓ™n, tÓ™qva sahiblÉ™rinin bir neçÓ™ özünÉ™mÉ™xsus Ó™lamÓ™tlÓ™ri vardır: Düz danışmaq, Ó™manÓ™ti qaytarmaq, Ó™hdÓ™ vÓ™fa qılmaq, fÓ™xr vÓ™ xÉ™sisliyin azlığı, qohumlarla rabitÓ™ yaratmaq, zÓ™iflÓ™rÓ™ qarşı mehriban olmaq, qadınlarla az Ó™laqÓ™, yaxşılıq hÓ™diyyÓ™si, gözÓ™l Ó™xlaq, böyük dözüm vÓ™ insanı Allaha yaxınlaÅŸdıran elmÓ™ tabeçilik. XoÅŸ vÓ™ gözÓ™l aqibÓ™tlÓ™r olsun onlara!»[25]

«Qur`an»

17- Hәzrәt Məhəmməd (s) buyurur:

«FitnÓ™lÓ™r qaranlıq gecÓ™lÓ™r tÓ™k sizi Ó™hatÓ™ etdikdÓ™, Qur`ana üz tutun. Çünki, Qur`an ÅŸÓ™faÓ™ti qÓ™bul olunmuÅŸ ÅŸÓ™faÓ™tçi vÓ™ sözlÉ™ri tÓ™sdiq olunmuÅŸ xÓ™bÓ™r verÓ™ndir. Onu özünÓ™ rÓ™hbÓ™r edÓ™nlÉ™ri cÉ™nnÉ™tÉ™, ondan qabaÄŸa keçÓ™nlÉ™ri isÓ™ cÓ™hÓ™nnÓ™mÓ™ aparacaqdır».[26]

«NÓ™fslÓ™ mübarizÓ™»

18- HÓ™zrÓ™t Ä°mam Sadiq (É™) buyurur:

«HÓ™zrÓ™t PeyÄŸÉ™mbÉ™r (s) bir ordunu (döyüÅŸ üçün) yola saldı (vÓ™ onlar döyüÅŸdÓ™n) qayıtdıqda, o hÓ™zrÓ™t (s) buyurdu: “Kiçik cihadı yerinÓ™ yetirÉ™n vÓ™ öhdÓ™lÉ™rindÓ™ böyük cihadın qaldığı insanlara eÅŸq olsun!” SoruÅŸdular: “Ey Allahın elçisi! Böyük cihad nÓ™dir?” HÓ™zrÓ™t (s) buyurdu: “(Böyük cihad) nÓ™fslÓ™ mübarizÓ™ aparmaqdır».[27]

«Ä°stiÄŸfar»

Ä°zah:

Ä°stiÄŸfar Ó™rÓ™b sözü olub, ilahi Ó™zab vÓ™ cÓ™zalardan uzaq olmaq üçün Allah-taaladan Ó™fv vÓ™ bağış dilÉ™mÉ™yÉ™ deyilir.

19- HÓ™zrÓ™t Ó˜mirÓ™l-mö`minin Ä°mam Ó˜li (É™)-ın yanında bir nÓ™fÓ™r «Ó˜stәğfirullah (Allahdan Ó™fv istÉ™yirÉ™m)” - dedikdÓ™, o hÓ™zrÓ™t (É™) buyudu: «Anan matÓ™mindÓ™ otursun, heç bilirsÓ™nmi «istiÄŸfar» nÓ™ demÓ™kdir? HÓ™qiqÓ™tÓ™n, Allahdan Ó™fv istÉ™mÓ™k, uca mÓ™qamlı insanların dÓ™rÓ™cÓ™sidir vÓ™ onun altı ÅŸÉ™rti vardır:

1. KeçmiÅŸ günahlardan peÅŸman olmaq.

2. KeçmiÅŸ günahları bir daha tÉ™krar etmÉ™mÉ™k üçün ciddi qÓ™rara gÓ™lmÓ™k.

3. Allahla görüÅŸÓ™n zaman (ölÓ™ndÉ™n sonra) boynunda heç kimin haqqı olmasın deyÓ™, xalqın haqqını özünÓ™ qaytarmaq.

4. YerinÓ™ yetirmÓ™diyin vacib Ó™mÓ™llÓ™rin haqqını ödÓ™mÓ™k üçün onları yerinÓ™ yetirmÓ™k.

5. Haramdan Ó™mÓ™lÓ™ gÓ™lmiÅŸ Ó™tlÓ™ri qÓ™m-qüssÓ™ (vÓ™ peÅŸmançılıqla) Ó™ritmÓ™k vÓ™ (nÓ™ticÓ™dÓ™) dÓ™ri sümüklÓ™rÓ™ yapışdıqdan sonra yenidÓ™n inkiÅŸaf etmÓ™k.

6. BÓ™dÓ™nÓ™ günahların ÅŸirinliyini dadızdırdığın kimi, Allaha ibadÓ™t vÓ™ itaÓ™tin çÓ™tinliyini dadızdırmaq. VÉ™ bütün bunlardan sonra “Əstәğfirullah” deyib, Allahdan Ó™fv istÉ™yÉ™ bilÓ™rsÓ™n».[28]

«Dua»

20- Hәzrәt Fatimə (salamullahi әlәyha) nәql edir ki, hәzrәt Məhәmmәd (s) buyurmuşdur:

«HÓ™qiqÓ™tÓ™n, CümÓ™ günündÓ™ elÓ™ bir saat (zaman) vardır ki, müsÓ™lman ÅŸÓ™xs o saatda Allah-tÓ™aladan bir xeyir istÓ™yÓ™rsÓ™, Allah onun istÓ™yini Ó™ta edÓ™r”. Dedim: “Ey Allahın elçisi, o, hansı saatdır?” Buyurdu: “O, günәşin yarısının üfüqdÓ™ gizlÓ™ndiyi vaxtdır».[29]

«Övlad»

21-Hәzrәt İmam Sadiq (ə) nәql edir ki, hәzrәt Məhəmməd (s) buyurmuşdur:

«OÄŸulun ata boynunda haqqı budur ki, (hÉ™lÉ™ dünyaya gÉ™lmÉ™zdÉ™n öncÉ™) ona yaxşı ana seçsin, yaxşı ad qoysun, qur`an öyrÓ™tsin, onu pak etsin (Ó™xlaqını saflaÅŸdırsın) vÓ™ ona üzgüçülük öyrÓ™tsin. Qızın ata boynunda haqqı budur ki, ona yaxşı ana seçsin, yaxşı ad qoysun, ona Yusif surÓ™sini deyil, Nur surÓ™sini öyrÓ™tsin.vÉ™ onu Ó™r evinÓ™ köçürmÓ™kdÓ™ tÓ™lÓ™ssin”.

HÓ™zrÓ™t Ä°mam Sadiq (É™) bu hÓ™disi nÓ™ql etdikdÓ™n sonra buyurdu: “ƏgÉ™r qızının adıni FatimÓ™ qoymuÅŸsansa, ona söyüÅŸ vermÉ™, lÓ™`nÓ™tlÉ™mÉ™ vÓ™ vurma!»[30]

«QÓ™naÓ™t»

22-HÓ™zrÓ™t Ä°mam Sadiq (É™) buyurur:

«Var-dövlÉ™t mÉ™sÉ™lÉ™sindÉ™ özünü sÉ™ndÉ™n aÅŸağı sÓ™viyyÓ™dÓ™ olanlarla müqayisÉ™ et, özündÓ™n yuxarı sÓ™viyyÓ™dÓ™ olanlara baxma. Çünki, (yalnız) bu zaman sÓ™nin üçün ayrılmış ruziyÓ™ qane olarsan».[31][26]

«EvlÓ™nmÓ™k»

23- Hәzrәt Məhəmməd (s) buyurur:

«Cavanlıq yaÅŸlarında evlÓ™nÓ™n gÓ™ncin ÅŸeytanı fÓ™ryad edÓ™rÓ™k belÓ™ deyÓ™r: “Vay olsun! (Bu gÓ™nc) dininin üçdÓ™ ikisini mÓ™ndÓ™n qorudu!» BÓ™ndÓ™, qalan üçdÓ™ birindÓ™ isÓ™ tÓ™qvalı olmalıdır».[32]

«Salavat»

24-Hәzrәt Peyğəmbər (s) buyurur:

«MÓ™nÓ™ vÓ™ mÓ™nim Əhli-beytimÓ™ salavat göndÓ™rmÓ™k nifaqı (ikiüzlülüyü) aradan götürÉ™r».[33]

«Qohumlarla rabitÓ™»

25-HÓ™zrÓ™t Ä°mam Baqir (É™) buyurur:

«Sileyi-rÓ™him (qohum vÓ™ yaxınlarla rabitÓ™dÓ™ olmaq), Ó™mÓ™llÓ™ri saflaÅŸdırır, malları çoxaldır, bÓ™lanı qaytarır, (QiyamÓ™t gününün) hesabını asanlaÅŸdırır vÓ™ Ó™cÓ™li tÓ™`xirÓ™ salır».[34]

«SÓ™dÓ™qÓ™»

26-Hәzrәt Peyğəmbər (s) buyurur:

«SÓ™dÓ™qÓ™ verin, çünki onun on xüsusiyyÓ™ti (mÓ™nfÓ™Ó™ti) vardır ki, beÅŸi dünyada, beÅŸi isÓ™ axirÓ™tdÓ™dir. Dünyada olan mÓ™nfÓ™Ó™tlÓ™ri bunlardır: Mal vÓ™ bÓ™dÓ™nlÓ™rinizin paklığı, xÓ™stÓ™lÓ™rinizin dÓ™rmanı, qÓ™lblÓ™rin sevinci vÓ™ ruzinin bolluÄŸu. AxirÓ™tdÓ™ olan (mÓ™nfÓ™Ó™tlÓ™ri) isÓ™ bunlardır: QiyamÓ™tdÓ™ kölgÓ™, hesabın asanlığı, tÓ™rÓ™zinin savab gözünün ağırlığı, Sirat (körpüsünün) icazÓ™si, vÓ™ Ó™n uca mÓ™qam».[35]

«Mö`mini sevindirmÓ™k»

27-HÓ™zrÓ™t Ä°mam Sadiq (É™) buyurur:

«Allah-tÓ™ala yanında Ó™n sevimli Ó™mÓ™llÓ™rdÓ™n biri dÓ™ mö`mini sevindirmÓ™k, (bu sevindirmÓ™yin yolları isÓ™) onu doyurmaq, ya çÓ™tinliyini dÉ™f etmÉ™k vÓ™ yaxud da borcunu ödÓ™mÓ™kdir».[36]

«ValideynÓ™ yaxşılıq»

28-HÓ™zrÓ™t Ä°mam Sadiq (É™) buyurur:

«HÓ™r kÓ™s Allah-taalanın ondan ölüm çÓ™tinliklÓ™rini asanlaÅŸdırmasını istÓ™yirsÓ™, qohum vÓ™ yaxınları ilÓ™ rabitÓ™dÓ™ olub, valideyninÓ™ ehtiram (vÓ™ yaxşılıq) etsin. BelÓ™ olduqda, Allah-taala ölümün çÓ™tinliklÓ™rini onun üçün azaldar vÓ™ dünyada heç vaxt onu yoxsul etmÓ™z».[37]

Yorumlar

Yorum bırak

* Yıldız ile işaretlenmiş alanların kesinlikle değere sahip olmalıdır.