Mahdi (É™.c)

Mahdi (É™.c)

Müasir dövrün ümumbəşəri problemlÉ™r kompleksini hÉ™ll edÉ™n cÉ™rÉ™yana qloballaÅŸma deyilir. QloballaÅŸmanı iqtisadi, mÉ™dÉ™ni, ictimai, hÉ™rbi vÉ™ bu kimi müxtÉ™lif sahÉ™lÉ™rdÉ™ nÉ™zÉ™rÉ™ almaq olar. QloballaÅŸma mÉ™sÉ™lÉ™sindÉ™ É™saslı sual bundan ibarÉ™tdir :

QloballaÅŸmanı idarÉ™ edÉ™n var? Yoxsa tÉ™bii ÅŸÉ™kildÉ™ müxtÉ™lif vÉ™ rÉ™ngarÉ™ng iradÉ™lÉ™rin azad mÉ™hsuludur? Dünyaya aydın vÉ™ açıq formada baxdıqda görürük ki, qloballaÅŸma hÉ™m tÉ™bii ÅŸÉ™kildÉ™, hÉ™mdÉ™ siyasÉ™tçilÉ™rin ÅŸüurunda formalaÅŸaraq öz É™ksini tapır.

ƏlbÉ™ttÉ™ ilk öncÉ™ qloballaÅŸma ilÉ™ qloballaÅŸdırma arasında fÉ™rq qoymalıyıq. QloballaÅŸma cÉ™rÉ™yanı tÉ™bii formada meydana gÉ™lÉ™n bir predmetdir. Amma qloballaÅŸdırmanın icra vÉ™ idarÉ™ edÉ™nÉ™ ehtiyacı var. BaÅŸqa sözlÉ™ desÉ™k qloballaÅŸma ilÉ™ qloballaÅŸdırmanın tÉ™favütü bundan ibarÉ™tdir ki, qloballaÅŸma texnologiyanın inkÅŸafı vÉ™ iqtisadi ÅŸirkÉ™tlÉ™rin ondan mütÉ™madi ÅŸÉ™kildÉ™ istifadÉ™ etmÉ™si sayÉ™sindÉ™ öz apogeyinÉ™ çatmışdır. Halbuki, heç kÉ™sÉ™ bu növ texnologiyaları mÉ™qsÉ™dyönlü ixtira etmÉ™sinÉ™ sifariÅŸ verilmÉ™miÅŸdi. YÉ™ni hÉ™m ixtirası tÉ™bii idi vÉ™ hÉ™m iqtisadi ÅŸirkÉ™tlÉ™rin ondan geniÅŸmiqyaslı istifadÉ™ etmÉ™si. Lakin bÉ™zi qüvvÉ™lÉ™r bu özü coÅŸan cÉ™rÉ™yanın liderliyini É™lÉ™ almaq istÉ™dikdÉ™, bu tamaha düÅŸdükdÉ™ qloballaÅŸdırma prossesi baÅŸladı. Milli hökumÉ™tlÉ™ri zÉ™iflÉ™tmÉ™k vÉ™ beynÉ™lxalq super dövlÉ™t icad etmÉ™k qloballaÅŸdırmanın É™sas prinsiplÉ™rindÉ™n idi. Onlar bu ideya ilÉ™ tÉ™bii ÅŸÉ™kildÉ™ meydana gÉ™lÉ™n qloballaÅŸmanı idarÉ™ etmÉ™k mÉ™qsÉ™dilÉ™ beynÉ™lxalq təşkilatlar vÉ™ qurumlar tÉ™sis etmÉ™yÉ™ baÅŸladılar. Hazırda istemarçılar qloballaÅŸmanı qloballaÅŸdırmaya çevirirlÉ™r. Artıq yeni dünya sistemi özünün formalaÅŸma dövrünü keçirir. Lakin özünÉ™mÉ™xsus cÉ™hÉ™tlÉ™rlÉ™ sÉ™ciyyÉ™lÉ™nÉ™n keçid xarakterli mÉ™rhÉ™lÉ™ bu cÉ™rÉ™yanın É™sas tÉ™rkib hissÉ™sini təşkil edir.

BelÉ™ qÉ™naÉ™tÉ™ gÉ™lmÉ™k olar ki, hazırda vahid hökumÉ™t quruluÅŸu üçün günbÉ™gün hazırlıqlar meydana çıxır. Buradadır ki, möminlÉ™rin dÉ™ vÉ™zifÉ™ vÉ™ mÉ™suliyyÉ™tlÉ™ri üzÉ™ çıxır. Ä°NTÄ°ZAR anlayışının mÉ™nasına nÉ™zÉ™r salsaq görÉ™rik ki, bəşəriyyÉ™tÉ™ cÉ™hÉ™t vermÉ™k lazımdır. Çünki cÉ™miyyÉ™t hazırda uçuruma tÉ™rÉ™f gedir. Balla zÉ™hÉ™rin tÉ™favütünü baÅŸa salmaq lazımdır. Haqqla batili göstÉ™rmÉ™k kifayÉ™tdir. VÉ™zifəşünas insanlar bu növ hÉ™rÉ™kÉ™tÉ™ baÅŸladıqları tÉ™qdirdÉ™, vahid Ä°lahi dövlÉ™tin qurluÅŸunun reallığına ümidvar ola bilÉ™rik.

Bizim vÉ™zifÉ™miz bundan ibarÉ™tdir ki, qloballaÅŸmanın tÉ™rÉ™findÉ™ dayanaq vÉ™ onu müdafiÉ™ edÉ™k. Amma maddiyyata varan qloballaÅŸdırma ilÉ™ mübarizÉ™ vÉ™ bu cÉ™rÉ™yanın iç üzünü vÉ™ mahiyyÉ™tini ifÅŸa etmÉ™yi dÉ™ unutmayaq. Ä°lahi dinlÉ™rdÉ™ olan anadangÉ™lmÉ™liklÉ™ ümumi faktorları taparaq onları üzÉ™ çıxartmalıyıq. Yalnız MÉ™hdÉ™viyyÉ™t armanına arxalandığımız tÉ™qdirdÉ™ ümumbəşəri baxışla Ä°lahi baxıma doÄŸru müvÉ™ffÉ™q addım atacağıq. BizlÉ™r Ä°lahi mÉ™dÉ™niyyÉ™ti dini maariflÉ™rdÉ™n istixrac edÉ™rÉ™k günün dili ilÉ™ aktual ÅŸÉ™kildÉ™ bəşəriyyÉ™ti maariflÉ™ndirmÉ™liyik.



Hazırkı É™srdÉ™ bəşəriyyÉ™tin düÅŸmÉ™nlÉ™ri alÉ™mdÉ™ yanlış fikir vÉ™ düÅŸüncÉ™lÉ™ri yaymaqla yanaşı, hÉ™qiqi vÉ™d edilmiÅŸ nicatvericini öz hörümçÉ™k toru tipli saraylarına xÉ™tÉ™rli hesab edÉ™rÉ™k, MÉ™hdiçilik mÉ™dÉ™niyyÉ™tini mÉ™hv etmÉ™k istÉ™yirlÉ™r. Nihilizm vÉ™ puçluq tÉ™fÉ™kkürünü yayaraq, bəşərin É™xlaqına, mÉ™nÉ™vi dÉ™yÉ™rlÉ™rinÉ™, vÉ™ gözÉ™l davranışına hücum edirlÉ™r.

MÉ™hz bunları nÉ™zÉ™rÉ™ alaraq, MÉ™hdiçilik hÉ™qiqÉ™tlÉ™rini açıqlamaq mÉ™qsÉ™dilÉ™ vÉ™dedilmiÅŸ nicatverici barÉ™sindÉ™ qısa silsilÉ™vi bÉ™hslÉ™rÉ™ toxunaraq, bu kitabı elm vÉ™ fÉ™zilÉ™tsevÉ™rlÉ™rÉ™ tÉ™qdim edirik.



QloballaÅŸma çaÄŸdaÅŸ dünyanın qlobal mövzularından biridir. Bir çox alim vÉ™ mütÉ™fÉ™kkirlÉ™r bu predmet barÉ™dÉ™ kitab vÉ™ mÉ™qalÉ™ yazmışlar. QloballaÅŸmanın müxtÉ™lif sahÉ™lÉ™ri olduÄŸundan ona müxtÉ™lif aspektlÉ™rdÉ™n yanaÅŸmaq mümkündür. Buna görÉ™ dÉ™ ona çoxlu tÉ™riflÉ™r vermÉ™klÉ™ yanaşı, onun haqqında müxtÉ™lif nÉ™zÉ™riyyÉ™lÉ™r dÉ™ irÉ™li sürülüb. ƏlbÉ™ttÉ™ bu predmetin formalaÅŸması üçün müxtÉ™lif nÉ™zÉ™riyyÉ™ verÉ™n alimlÉ™rdÉ™n bir qismi belÉ™ sanırlar ki, bu hadisÉ™ zaman vÉ™ mÉ™kanın qısalığı, kütlÉ™nin alÉ™mdÉ™ki mövzulara agahlığı vÉ™ texnoloji É™laqÉ™lÉ™rin inkiÅŸafı sayÉ™sindÉ™ meydana gÉ™lmiÅŸdir. BaÅŸqa bir sıra alimlÉ™r bu É™qidÉ™yÉ™dirlÉ™r ki, qloballaÅŸma imperyalist vÉ™ istemarçı qüvvÉ™lÉ™r tÉ™rÉ™findÉ™n formula olunuan vÉ™ baÅŸda Amerika olmaqla yanaşı imperyalist vÉ™ istemarçı dövlÉ™tlÉ™r tÉ™rÉ™findÉ™n icra edilÉ™n bir predmetdir. DigÉ™r bir qrup isÉ™ belÉ™ düÅŸünür ki, hazırki hÉ™yatda qloballaÅŸma danılmaz vÉ™ qaçılmaz bir mövzudur. MÉ™hz buna görÉ™ cÉ™rÉ™yan vÉ™ ya proje hesab oluna bilmÉ™z. QüdrÉ™t vÉ™ texnologiya sahiblÉ™rinin bu mövzudan daha çox bÉ™hrÉ™lÉ™nmÉ™sinÉ™ vÉ™ dünya miqyasında öz mÉ™nfəətlÉ™rini güdÉ™n tÉ™bliÄŸatın geniÅŸmiqyaslı vÉ™ güclü tÉ™zyiq göstÉ™rmÉ™sinÉ™ baxmayaraq, qloballaÅŸma bir çox ictimai sahÉ™lÉ™r üçün, bütün dinlÉ™r o cümÉ™lÉ™dÉ™n Ä°slam dini üçün fürsÉ™tlÉ™r, perspektivlÉ™r vÉ™ potansiyollar meydana gÉ™tirmiÅŸdir. Ä°ndi isÉ™ bu mÉ™sÉ™lÉ™yÉ™ yeni aspektdÉ™n yanaÅŸmaqla yanaşı, bu mövzuya aydınlıq gÉ™tiririk.

Yorumlar

Yorum bırak

* Yıldız ile işaretlenmiş alanların kesinlikle değere sahip olmalıdır.